Van một chiều ngăn nước chảy ngược về hố khi bơm dừng. Với nước sạch, nhiều loại van làm được việc này. Với nước thải có rác, sợi và cặn, van phải vừa chặn được dòng ngược vừa không bị rác giữ lại. Đây là chỗ nhiều công trình chọn theo thói quen và phải trả giá bằng sự cố kẹt van.

Ba tiêu chí chọn
Một là khả năng qua rác. Van có đường nước thông thoáng hay có khe hẹp? Rác dạng sợi thường làm kẹt những cấu hình có khe nhỏ. Hai là tổn thất áp lực. Van nào cũng gây tổn thất; mức tổn thất cần lấy theo đường đặc tính của van tại lưu lượng đang xét. Ba là khả năng bảo trì. Vị trí lắp có thể tiếp cận để vệ sinh mà không phải tháo cả đường ống không?
Bảng đối chiếu khi chọn
| Câu hỏi | Vì sao quan trọng | Nơi lấy thông tin |
|---|---|---|
| Loại rác trong nước | Rác dài dễ kẹt ở khe van | Kết quả khảo sát nước thải |
| Chiều đứng của đường xả | Cột nước phía sau van dội ngược khi dừng | Bản vẽ tuyến ống |
| Vị trí đặt van | Trong hay ngoài hố, có thể tiếp cận không | Khảo sát hiện trường |
| Tài liệu của van | Hướng lắp, áp suất làm việc, môi chất | Nhà sản xuất van |
Vị trí và hướng lắp
Một số loại van chỉ làm việc đúng ở hướng lắp nhất định, và vị trí gần co hay gần bơm cũng ảnh hưởng đến dòng chảy qua van. Hãy đọc hướng dẫn của chính nhà sản xuất van thay vì suy từ loại van khác. Nếu có nhiều bơm chung ống góp, mỗi bơm cần van riêng để bơm đang chạy không đẩy nước ngược qua bơm đang dừng.
Dấu hiệu van có vấn đề
- Bơm vừa dừng thì mực nước dâng lại nhanh.
- Tiếng va rõ khi bơm dừng.
- Áp suất hoặc lưu lượng sau khởi động khác trước; cần kỹ thuật kiểm tra cùng trạng thái van.
- Lưu lượng giảm dần dù bơm chưa hỏng.
Ghi chú khi đặt hàng van
Khi hỏi mua van, hãy gửi cho nhà cung cấp loại nước, nhiệt độ, áp suất làm việc tối đa của đường ống và kích thước đường ống. Đừng chỉ ghi “van một chiều DN50”. Cùng một cỡ danh nghĩa có thể có nhiều cấu hình khác nhau, và mỗi loại phù hợp một dạng nước khác nhau. Giữ lại tài liệu kỹ thuật của van cùng tài liệu của bơm sẽ giúp lần bảo trì sau nhanh hơn.
Các dấu hiệu này cũng có thể đến từ nguyên nhân khác, vì vậy chỉ nên ghi nhận rồi nhờ người có chuyên môn kiểm. Hãy gửi sơ đồ tuyến ống và loại nước qua trang liên hệ; để chọn bơm, bạn có thể xem nhóm bơm chìm nước thải.

